Gujarat High Court - જાહેર સંસ્થાઓના વહીવટની માહિતી આપવા હાઈકોર્ટનો મહત્વનો આદેશ

બોમ્બે પબ્લિક ટ્રસ્ટ એકટ હેઠળની ર્ધાિમક સંસ્થાઓએ રિટર્નની માહિતી જાહેર કરવી પડશે.

રાજયમાં બોમ્બે પબ્લિક ટ્રસ્ટ એકટ ૧૯૫૦ હેઠળ નોંધાયેલી ર્ધાિમક સંસ્થાઓએ પણ રિટર્નની માહિતી અધિકારીઓને આપવી પડશે તેવો ચુકાદો હાઈકોર્ટના ન્યાયર્મૂિત અકીલ કુરેશીએ જારી કર્યો છે. તેમણે પોતાના ચુકાદામાં તમામ જાહેર સંસ્થાઓના વહીવટમાં પારદર્શકતા અને જવાબદારીને પ્રોત્સાહન આપવા આવી સંસ્થાઓની માહિતી મેળવવાનો દરેક નાગરિકને અધિકાર છે. તેવી નોંધ મૂકી હતી.

ભાવનગરની એક ર્ધાિમક સંસ્થામાં નિયમિત દાન આપનાર વ્યકિતએ જયારે આ સંસ્થાના ગત ત્રીસ વર્ષના ઓડિટેડ હિસોબો , બેલેન્સ શીટ અને આવકવેરાના એસેમેન્ટ ઓડર્સની માહિતી આરટીઆઈ એકટ હેઠળ માંગી
હતી. પરંતુ માહિતી અધિકારી અને એપલેટ સત્તાએ આ માહિતી આપવાનો ઈન્કાર કર્યો હતો.

જે માહિતી અધિકારી અને એપલેટ સત્તાના ચુકાદાને ગુજરાત હાઈકોર્ટમાં પડકારવામાં આવ્યો હતો. જે અંગેની વખતો વખતની સુનાવણીના અંતે હાઈકોર્ટના ન્યાયર્મૂિત અકીલ કુરેશીએ બોમ્બે પબ્લિક ટ્રસ્ટ એકટ ૧૯૫૦ હેઠળ નોંધાયેલી હોવાથી આ સંસ્થા પર ચેરિટી કમિશનરના કેટલાંક નિશ્ચિત નિયંત્રતો છે.

જેમાં સંસ્થાના હિસાબોનું ઓડિટ પણ કરાવવું પડે છે. પરિણામે આવી સંસ્થાને આરટીઆઈ ધારા હઠેળ વ્યાખ્યાયિત કરાયેલી વ્યકિતનો દરજજો મળી ન શકે. આ સભ્યોએ પોતાના હિસાબો અને રિટર્ન સુપરત કરવા પડે, જસ્ટિસ અકીલ કુરેશીએ આરટીઆઈ ધારાની રચના પાછળને હેતુ સ્પષ્ટ કરી હતી. જેમાં ઊલ્લેખ કરાયો
હતો કે, જે સંસ્થાઓ જાહેર સત્તાના નિયંત્રણ હેઠળ હોય તે તમામ જાહેર સંસ્થાઓના વહીવટમાં પારદર્શતા અને
જવાબદારીને પ્રોત્સાહન આપવા આવી સંસ્થાઓની માહિતી મેળવવાનો દરેક નાગરિકને અધિકાર આપી છે. તેવી નોંધ મૂકી ઊપરોકત ચુકાદો જારી કર્યો હતો.

Gujarat High Court - કાર્યવાહીગુજરાતી ભાષામાંકરવારાજયસરકારનીવિચારણા

હાઇકોર્ટની કાર્યવાહીની કોર્ટરૂમ બહાર જીવંત પ્રસારણ કરવા આયોજન  રાજય સરકારે હાઇકોર્ટના મહેકમ માટે અંદાજપત્રમાં ૨.૯૨ કરોડની જોગવાઇ કરી છે.

રાજયનો વહીવટ ગુજરાતી ભાષામાં થાય તે માટે ભારતના બંધારણની જોગવાઇઓ અનુસાર રાજય સરકારે સક્રિય વિચારણા હાથ ધરી છે અને તેને માટે સંબંધિતોના અભિપ્રાયો અને મંતવ્યો મેળવવામાં આવી રહ્યા છે.


વિધાનસભામાં કાયદા વિભાગની અંદાજપત્રિય માંગણીઓ પરની ચર્ચાનો જવાબ આપતા વધુમાં કાયદા પ્રધાને પ્રદિપસહ જાડેજાએ જણાવ્યું કે ગુજરાતી ભાષાનું જ્ઞાન ધરાવતા સક્ષમ અને અનુભવી ધારાશાસ્ત્રીઓ હાઇકોર્ટમાં કામ કરી અને પક્ષકારોને કાર્યવાહીની સીધી સમજણ મળે તે માટે રાજય સરકારે આ વિચારણા શરૂ કરી છે.

તે ઊપરાંત જાહેર જનતા હાઇકોર્ટની કાર્યવાહી સરળતાથી જોઇ શકે, સાંભળી શકે અને છતાં કોર્ટની કાર્યવાહીમાં કોઇ ખલેલ ન પડે તે માટે કોર્ટ કેમ્પસમાં કોર્ટ રૂમની બહાર જીવંત પ્રસારણ કરવાનું પણ રાજય સરકારની વિચારણામાં છે.

કાયદા અને સંસદીય બાબતોના પ્રધાન પ્રદિપસહ જાડેજાએ કહ્યું કે ગુજરાત વિધાનસભાની જેમ કોર્ટ કાર્યવાહીનું પણ હાઇકોર્ટના રૂમની બહાર જીવંત પ્રસારણ થાય તો કોર્ટરૂમની બહાર રાખેલા ટીવીના સ્ક્રિન પર જનતા જોઇ શકે, સમજી શકે.

હાઇકોર્ટની સુરક્ષા વ્યવસ્થા સઘન અને મજબૂત બનાવવા હાઇકોર્ટના સંકુલમાં સીસી ટીવી કેમેરા, સિકયોરિટી અને સર્વેલન્સ સિસ્ટમ દાખલ કરવાની જોગવાઇ કરવામાં આવી છે.

આ ઊપરાંત હાઇકોર્ટનું અગત્યનું રેકર્ડ સુરક્ષિત જળવાઇ રહે તે માટે રાજય સરકારે રૂ.અઢી કરોડના ખર્ચે મોબાઇલ સ્ટોરેજ સિસ્ટમ સ્થાપવાનું આયોજન પણ કરવામાં આવ્યું છે.

વધુમાં કહ્યું કે કેન્દ્ર સરકારે ગુજરાત હાઇકોર્ટ માટે ૪૨ ન્યાયર્મૂિતઓનું સંખ્યાબળ મંજૂર કર્યું છે તે પૈકી હાલ ૨૮ સંખ્યાબળ કામ કરી રહ્યું છે. બાકીની ૧૪ જગ્યાઓ ખાલી છે કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા બાકીની ૧૪ જગ્યાઓ પર
ન્યાયર્મૂતની નિમણૂક કરવામાં આવે તો કેસોનો જે ભરાવો થયો છે તેનું ભારણ હળવું થાય અને પ્રક્રિયા ઝડપી બને. હાઇકોર્ટની ન્યાય અને વહીવટી કામગીરી વધુ અસરકારક અને ઝડપી બનાવવા રાજય સરકારે હાઇકોર્ટના મહેકમ ઊપર વર્ગ-૧થી વર્ગ-૪ સુધીની કુલ ૧૨૨ જગ્યાઓ ઉભી કરવાનું આયોજન કર્યું છે.

આ માટે રાજય સરકારે અંદાજપત્રમાં રૂ. ૨.૯૨ કરોડની જોગવાઇ પણ કરી છે તેવું કાયદા પ્રધાને જણાવ્યું હતું.